facebook
Spinal Tümörler

Spinal Tümörler

Spinal tümör denince omurga ve komşuluğu ile omurilikteki kitleler anlaşılmaktadır. Bu tümör hücreleri kontrolsüz olarak büyümeye devam eder ve hastaya zara verirler. Spinal tümörler bening yani iyi huylu (kanser olmayan) yada malign, kötü huylu (kanser) olabilirler. Primer tümör denilince omurga yada omuriliğin kendisinden kaynaklanan tümörler anlaşılmaktadır, metastatik tümör denilince kanserin vücudun başka yerinden omurgaya yayılan tümörler anlaşılmaktadır.

Spinal tümörlerde üç temel alanda servikal, torakal, lomber ve sakral bölgede tümör olabilir. Aynı zamanda da omurganın yerine göre sınıflandırılır anterior yani önde yada posterior yani arkada gibi. Klinik olarak üç ayı bölgeye lokalizedir, bunlar intradural-ekstramedüller, mediller ve ekstradural.

İntradural-ekstramedüller: bu tümörler omurilikteki araknoid zardan kaynaklanan meningiomlar, omurilik dışındaki sinir kökünden kaynaklanan schwannoma yada nörofibromlar yada spinal kord tabanından kaynaklanan filum terminale ependimomaları olaral sayılabilir. Meningiomlar iyi huylu olmalarına rağmen bazen çıkarılmaları zor olup tekrarlayabilirler bu nedenle hastaya zarar vermeden tamamen çıkarmak hedef olmalıdır. Sinir köklerinden kaynaklanan iyi huyludur fakat nörofibromlar bazen kötü huylu olabilir. Ependimomlar spinal kordun onunda yer alırlar geniş olabilirler. Bu omuriliğin son bölümündeki tümörler yeri itibarı ile hassas yerdedir ve tedavide yan etki olabilir.

İntramedüller tümörler: bu tümörler spinal kordun yani omuriliğin içinde büyürler ve sıklıkla servikal yani boyun omuriliğinde olurlar. Tipik olarak glial hücrelerde ve ependimal hücrelerden kaynak alabilir. Astrositoma ve ependimomamlar en sık rastlanılan tümörlerdendir. Sıklıkla iyi huylu olmasına rağmen çıkarılması zor olmaktadır. İnramedüller lipomlar oldukça nadirdir konjenitaldir yani doğuştan olmaktadır ve sıklıkla torasik bölgede yer almaktadır.

Ekstradural: bu lezyonlar tipik olarak metastatik dediğimiz vücudun başka bir yerinden kaynaklanmaktadır. Bazen dura dışındaki tümör intervertebral  foramen denilen sinir kökünün çıktığı delikten yayılır.

Metastatik spinal tümörler

Kemik metastazının en sıkolduğu kemikler omurgalardır. Vücuda yayılan kanser hastalarının %30 ila 70 kadarı spinal omurgalara yayılım gösterir. En sık yayılan kanser tipleri akciğer, meme ve prostattır. Erkeklerde en sık kemiğe yayılan kanser akciğerdir, kadınlarda ise en sık meme kanserinde görülür. Omurgaya yayılan diğer kanser tipleri ise lenfoma, melanoma, sarkoma, gastrointestinal, böbrek ve tiroid kanserleri sayılabilir.

Tanının hemen konulması ve primer tümörün ortaya konulması önemlidir. Birçok faktör hastanın durumunu etkilemektedir burada kanserin ilerleme derecesi, kemik metastazlarının sayısı, omuriliğe bası olup olmaması gibi faktörler önemlidir.

Pediatrik spinal tümörler

Primer spinal tümörler çocuklarda oldukça nadirdir ve tedavisi oldukça zordur. Sıklık ve iyileşme oranları tümör tiplerine göre değişmektedir. Tümör tipleri aşağıdaki gibidir.

  1. osteoid osteoma
  2. osteoblastoma
  3. osteokondroma
  4. osteosarkoma
  5. Ewing sarkomu
  6. Eozinofilik granüloma
  7. Anevrizmal kemik kisti
  8. Kordoma
  9. Mezenkimal kondrosarkoma
  10. Kemiğin dev hücreli tümörü
  11. Fibroz displazi
  12. Fibroma
  13. Anjiosarkom
  14. Hemanjiom

Yetişkinlerin aksine çocukar büyümelerini tamamlamamışlardır, bu tedavide hesaba katılmalıdır. Diğer faktörler cerrahi yerine cerrahi dışı tedavi uygulanması yada tersi, nörolojik  fonksiyonların korunması.

Hastalıkların görülme sıklığı

Genel görülme sıklığı kabaca her 4 beyin tümörüne göre bir spinal tümör görülmektedir ABD de her yıl primer yada metastatik 10000 spinal tümör olgusu görülmektedir.

İntramedüller denilen omurilik içindeki tümörler nadir olup spinal tümörlerin % 5 ile 10’unu yapar. Oluşan iyi huylu spinal tümörleirn % 50 -60 kadarını meningiom ve nörofibromlar yapar.

Meningiomar sıklıkla bayanlarda ve 40-70 yaşlar arasında görülmektedir. Metastatik spinal tümörler en sık tip olup spinal tümörlerin % 70 kadarını yapar.

Sebepler

Primer tümörlerin çoğunun sebebi bilinmemektedir. Bazılarının kansere maruz bırakan ajanlara baölı olduğu söylenmektedir. Spinal kord lenfomaları genellikle immün sistemi yani bağışıklık sistemi baskılanan kişilerde görülmektedir. Bazı tümörlerin bazı ailelerde görülmesi bazı tümör tiplerinin genetik olabileceğini düşündürmektedir. Az miktarda olguda tümörler aşağıdaki iki genetik hastalığa bağlı olarak görülmektedir.

Nörofibromatozis 2: bu genetik hastalıkta spinal araknoid zardan yada omuriliğin destek hücrelerinden tümörler oluşabilir. Bununla beraber asıl olan tümör beyin sapında duyma sinirinden kaynaklanarak sağırlığa neden olan vestibüler nörünomlardır genellikle iki taraflı olmaktadır.

Von Hippel-Lindau Hastalığı: nadir multisistem hastalığıdır, iyi huylu kan damar tümörüdür (hemanjioblastom) ve retina (gözün içindeki zar), beyin, spinal kord (omurilik) yada böbrek ve böbrelüstü bezi gibi organlarda tümör olması ile kendini gösterir.

Şikayetler

Hem iyi  hemde kötü huylu tümörlerde harekete bağlı olmayan sıtta yada belde olan ağrı ile kendini gösterir. Bu ağrı genellikle travma, egzersiz yada strese bağlı olmadan olur. Bununla beraber ağrı egzersiz yapıldığında artış göstermektedir ve ağrı geceleri artış göstermektedir. Ağrı kalçaya bacaklara eğer tümör boyunda ise kollara yayılım gösterir yapılan konservatif tedaviden faydalanma göstermemektedir.

Hastanın şikayet ve bulguları tümörün yerine göre değişmekle beraber genellikle tümörün büyüyüp omurilik, sinir kökü yada kan damarlarına basarak meydana çıkar. Tümörün omuriliğe basması bile tekbaşına hayatı tehtid eder. İlave şikayetler aşağıda sıralanmıştır:

  1. kollarda bacaklarda kuvvetsizlik yada hissizlik
  2. yürümede zorluk ki hastanın düşmesine neden olur
  3. ağrı ısı duyusunun kaybolması
  4. barsak ve mesane kontrolünün bozulması
  5. felç durumu değişik derecelerde olabilir
  6. skolyoz yada diğer spinal deformiteler büyük fakat iyi huylu tümörler neticesinde olabilir

Teşhis

Tanının ilk aşaması hastanın anamnezi ve muayenesi ile başlar. Radyolojik tanı bunu ispatlamak için yapılır. İyi nörolojik muayene ile tümörün yerinin belirlenmesi yapılabilir.

Direk rontgen grafisi: bu film ile kemik yapı ortaya konulur. Sadeve eğer kemikte lezyon yaptı ise tanıda yardımcı olur fakat enfeksiyonmu yada tümörmü olduğunu anlamak mümkün değildir.

Bilgisayarlı tomografi (BT yada CT): bu görüntüleme ile tanı komulabilir kanal çapı ölçülebilir ve kemik yapıyı çok iyi gösterir

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI): bilgisayar teknolojisi ile manyetik ortam kullanılarak 3 boyutlu olarak vücudun görüntüsü ortaya konulabilir. Diğerlerinden farklı olarak MRI ile sinir kökü omurilik ve etraf yumuşak doku ve tümör çok iyi ortaya konulur.

Tümör ortaya konulduktan sonra kesin olarak tümörün iyi yada kötü huylu olduğunu ortaya koymak tümörden parça alıp mikroskop altında incelemek ile yapılır. Eğer tümör malign ise patoloji aynı zamanda tipinide ortaya koyabilir.

Metastaz ise primer araştırması yapılımalıdır batın USG, Tomografi ve benzeri testler yapılabilir.

Cerrahisiz tedavi

Cerrahisiz tedavi seçenekleri; takip, kemoterapi ve radyoterapi olarak başlıklanabilir. Tümörler asemptomatik ve çıkarılmasına gerek olamayan tipinden ise aralıklı olarak MRI ile takip edilebilir. Bazı tümörler kemoterapiye iyi yanıt verirken bazılarıda radyoterapiye iyi yanıt verirler. Bazı tümör tipleri ise radyoterapiye yada kemoterapiye iyi yanıt vermezler (gastrointestinal yada böbrek tümörleri) bunlarda hayati seçenek cerrahi yapılmasıdır.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi yapılmasının endikasyonu tümörün tipine bağlıdır. Primer spinal tümörler muhtemel kür sağlanması için mümkün ise tam olarak çıkarılmalıdır. Metastatik tümörlerde amaç hastanın ağrısını geçirmek, omurganın sağlamlığını arttırmak ve nörolojik kötüleşmeyi tedavi etmek yada engellemektir. Metastazlarda cerrahi tedavi hasta ömrü 12 haftadan daha uzun ise ve tümör radyo ve kemoterapiye dirençli ise yapılabilir. Diğr endikasyonlar hastanın ilaca dirençli ağrısı varsa, omurga stabilitesi iyi değilse ve omuriliğe bası varsa yapılmalıdır.

Cerrahi rezeksiyonu mümkün olan hastalarda kanamanın azalması için ameliyat öncesi embolizasyon yapılabilir. Bu prosedürde kasıktan girilerek kateter yollanır tümörün besler damarları bulup embolize edici materyal damarı tıkamak için verilir  ve daha sonra hasta amaliyata alınıp daha güvenli cerrahi yapılablir bu yöntem her cerrahi öncesinde yapılmak zorunda değildir.

Posterior denilen arkadan yaklaşım ile sinir kokleri dura mater zarı görülür ve lamiektomi denilen kemik çıkarılması yapılarak dekompresyon yapılıp bası azaltılır tümör çıkarılır ve pedikük denilen kemik kısımları kullanılara vida ve rot ile omurganın sağlamlaşması sağlanmış olur. Anterior yaklaşim yani önden yaklaşımda anteriora yerleşen tümörler daha kolay kontrol edilir ve antreiorsan sabitleme yapılabilir. Bazen 360 derece denilen hem anteriordan hemde posteriordan yaklaşım aynı seansda yapılabilir.

İyileşme

Spinal tümör ameliyatından sonra tipik olarak hastanede kalış süresi 3-7 gün arasında değişir. Cerrahiden hemen sonra rehabiliyatsyona başlanmalıdır. Cerrahinin karmaşıklığına başlı olarak iyileşme 3 ay ile bir yıl arasında değişmektedir.

Sonuç

Sonuçlar hastanın yaşı, tümörün iyi yada kötü huylu olması ve hastanın diğer sağlık durumunun derecesine bağlıdır.iyi huylu olan tümörlerde amaç tamamen çıkarmaktır. Metastatik tümörlerde amaç palyatiftir. En iyisi hastanın şşikayetlerinii geçirmek hastanın yaşam kalitesini artırmak ve yaşam süresini kaliteli olarak uzatabilmektir.

 

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgi vermek amacı ile hazırlanmış olup bir doktordan alınan bilgilerin yerine kullanılamaz.

© Buradaki bilgilerin herhangi bölümü veya tamamı Prof. Dr Ersin Erdoğan’ın müsaadesi olmadan kullanılamaz veya çoğaltılamaz

Beştepe Mah. Yaşam Cad. Neorama Plaza A Blok No:13/28 Söğütözü • Tel : (312) 425 80 32 • Mobil : (530) 926 4141 International Contacts
Her Hakkı Saklıdır © 2013 beyincerrahisi.org Web Tasarim: AdaNET epilepsicerrahisi.com | trigeminalnevralji.net